Jak, kiedy i po co sadzić drzewa?

Po co sadzić drzewa?

Choć dla wielu osób odpowiedzi na to pytanie są oczywiste, niestety wiele z nas ich nie pamięta. Co dają nam drzewa?

  • owoce, czyli pożywienie
  • biomasę, a w efekcie kompost
  • dają ściółkę – utrzymują wodę w glebie
  • oczyszczają powietrze
  • dają tlen
  • zabierają węgiel
  • wyłapują kurz
  • wyciszają hałas
  • magazynują wodę
  • odciągają nadmiar wody, przeciwdziałają powodziom
  • moderują klimat
  • dają cień, zmniejszają wyspy ciepła
  • chłodzą powierzchnię chodników czy budynków
  • są domem dla wielu zwierząt
  • kwitną, karmiąc zapylacze
  • chronią przed wiatrem i zamieciami
  • są długowieczne

Czy istnieje na świecie organizm, który daje więcej, a jest bardziej niedoceniany? Drzewo, to po prostu życie, na wielu płaszczyznach. W każdym ogrodzie powinno znaleźć się co najmniej jedno drzewo, a ich wybór jest ogromny. Wystarczy wybrać odmiany karłowe, naturalnie niskie lub wolno rosnące. 

Od czego zacząć?

Dobrze wybierz miejsce, w którym ma rosnąć drzewo. Zwróć uwagę, czy nie jest to za blisko płotu, chodnika czy domu, myśl o jego wielkości docelowej. Przed sadzeniem dobrze jest zaopatrzyć się w grzybnię mikoryzową do drzew (dostępna w Internecie i sklepach ogrodniczych) oraz kompost. Grzybnia wpływa na szybsze i efektywniejsze przyjmowanie się roślin, a kompost to dawka bakterii i grzybów na dobry start.

Kiedy sadzić drzewa?

Najlepszym terminem sadzenia drzew jest jesień (koniec IX początek IX), a dobrym terminem wczesna wiosna (III-IV). Jednak to jesienią dostaniemy rośliny z tak zwanym gołym korzeniem. Co to znaczy? Oznacza to, że sprzedawane tak drzewa rosły w gruncie, a nie w donicy, więc kupując je, dostaniemy je bez bryły korzeniowej, co ułatwia ich transport. Dodatkowo, rośliny z gruntu są naturalnie przystosowane do gleby, a nie do ziemi z doniczki. Są odporniejsze na choroby, wiatry. Często też są tańsze. Sadząc rośliny jesienią, mają dłuższy czas adaptacji i zapuszczania korzeni, niż wiosną, gdy roślina jednocześnie rozwija system korzeniowy, jak i liście, co w efekcie może sprawić, że szybciej wyschnie lub zachoruje.

Czytaj dalej „Jak, kiedy i po co sadzić drzewa?”

Kiedy, jak i po co sadzić krzewy owocowe? Co zrobić z dzikich i mniej znanych owoców?

Ulęgałka, tarnina, mahonia, nieszpułka czy irga, choć brzmią jak imiona polnych boginek, to jednak nazwy owocujących krzewów i drzew, których na co dzień nie doceniamy. Wiedza o nich, jak i wykorzystywanie ich w kuchni zanika, to wielka szkoda! Jeżeli zaczniemy sadzić te rośliny w naszych ogrodach, przyczynimy się do wspierania bioróżnorodności, której jest mniej każdego dnia. Dzięki posadzeniu rokitnika, głogu czy derenia będziemy mieć wspaniałe, zdrowe owoce na wyciągniecie ręki. A jeżeli nie dla nas, warto posadzić je dla ptaków, drobnych zwierząt czy samej estetyki, bo wiele z tych owoców utrzymuje się całą zimę na krzewach, nadając jej koloru w pochmurne dni.

Kiedy sadzić?

Drzewa i krzewy najlepiej sadzić jesienią, jednak można to robić również wiosną. Pełny wpis o sadzeniu roślin, znajdziesz tutaj.

Po co sadzić?

Wspieranie bioróżnorodności to  kluczowa sprawa naszych czasów. Gdy z dnia na dzień bezpowrotnie wymierają gatunki nie tylko zwierząt, ale i roślin, to w naszych rękach leży ich przetrwanie. Na świecie zostało już niewiele dzikich miejsc, ludzie zamienili dzikość na trawniki i beton. Czas to zmienić.

Sadząc owocujące drzewa i krzewy, dajemy życie. Owoce to pokarm wielu ptaków i mniejszych ssaków, a wiele z nich utrzymuje się jesień i zimę na gałęziach, zapewniając pokarm, gdy nic nie rośnie. Zwierzęta te przykładają się do rozsiewania tych roślin, co pomaga odbudować zdegradowaną Naturę. 

Wiele z tych roślin obficie kwitnie, karmiąc pszczoły i inne zapylacze. Dzięki temu wabimy do ogrodu mnóstwo owadów, które pomagają zapylić nie tylko drzewa czy krzewy, ale i warzywa.

Mieszane żywopłoty na bazie krzewów i niskich drzew, to idealna osłona przed spojrzeniami innych ludzi, jak i wiatrem, które rośliny, a szczególnie warzywa nie tolerują. Warto zastąpić tujowe żywopłoty takimi na bazie głogu, tarniny, dzikiej róży i innych krzewów, które przez swoje kolce stworzą barierę nie do przejścia, jednocześnie dając schronienie jeżom czy ułatwią założenie gniazda ptakom.

Ozdobą ogrodu są nie tylko kwiaty, ale również ciekawa kora, kształt gałęzi, czy kolor liści i owoców, które często zdobią rośliny zimą. Dzięki owocom dodajemy koloru do szarych, zimowych ogrodów.

Przerobiona masa organiczna, czyli kompost, to złoto ogrodników. To on jest życiodajną siłą ogrodu, a dzięki silnie rosnącym krzewom i drzewom, szczególnie tych prowadzonym na żywopłot, możemy uzyskać dużo masy, z niewielkiej powierzchni ziemi.

Moja porada

Część owoców jesiennych dla wielu osób może być bardzo mocna w smaku lub zbyt gorzko-cierpka. Jeżeli tak jest, owoce należy umieścić w zamrażalniku na 4-5 godzin. Po tym czasie zadziała magia, która działa w Naturze po przymrozku – gorycze zawarte w owocach zamienią się w cukry, a owoce nabiorą mocy. 

Rośliny o jadalnych owocach:

  • dereń – to wspaniała roślina o pysznych, czerwonych owocach, podobnych w smaku do wiśni. Dojrzałe derenie można jeść surowe czy w przetworach, natomiast niedojrzałe, zielone konserwuje się w solance jak oliwki i tak samo serwuje.
Czytaj dalej „Kiedy, jak i po co sadzić krzewy owocowe? Co zrobić z dzikich i mniej znanych owoców?”

Kiedy, jak i po co sadzić wiosenne kwiaty cebulowe?

sadzenie wiosennych cebulek jesienią


Od końca lutego i do początku kwietnia, zakwita niewiele roślin. Jednak wszelkie zapylacze budzą się w tym czasie z zimowego snu, są po nim głodne i szukają pożywienia. Jeżeli nauczmy je, że nasz ogród jest dla nich stołówką już od pierwszych dni wiosny, na pewno chętnie w nim zamieszkają. A im więcej zapylaczy, tym więcej plonów. Dodatkowo przecież nie ma piękniejszego widoku po długiej zimie, niż wyrastający z ciemnego rogu przebiśnieg, który wydaje się zagadywać — hej, już jestem!

By wiosną nasze oczy cieszyły pola krokusów czy kępy przylaszczek, najlepiej posadzić je jesienią. Niestraszne im zimno i zakwitają z pierwszymi cieplejszymi dniami wiosny. A dokładniej mówiąc, potrzebują tego zimna, szczególnie cebulki, by w ogóle zakwitnąć. Większość z wiosennych kwiatów jest łatwa w uprawie i może rosnąć prawie wszędzie — na rabacie kwiatowej, na jeszcze szarym trawniku, na ogrodowej polance, pod krzewami i drzewami czy w doniczkach na balkonie.

Kiedy i gdzie sadzić?

Najlepszy termin na ich sadzenie to druga połowa września oraz październik, jednak jeżeli ziemia nie jest zamarznięta, a my zapomnieliśmy to zrobić, cebulki możemy sadzić jeszcze do początku grudnia. Jednak im szybciej to zrobimy, tym lepiej dla roślin, które zdążą się ukorzenić i nawet podkiełkować pod ziemią, by ruszyć z kopyta na wiosnę. Bywa i tak, że ciepła jesień i zbyt płytkie posadzenie cebul powoduje ich szybsze wybijanie. Nie ma co się bać. Jeżeli tak się dzieje, dobrze jest okryć kiełki grubą warstwą ziemi, kompostu czy innej ściółki. Ściółka, która utrzymuje wilgoć, zawsze się przyda, ponieważ rośliny cebulowe nie lubią przesychania. Warto pamiętać, że większość z tych kwiatów jest bardzo drobna — dopiero posadzone w grupie (minimum 3-5) dadzą zauważalny efekt. Pamiętaj, że rośliny te bardzo dobrze rozmnażają się poprzez produkowanie nowych cebulek, więc z roku na rok będzie ich tylko więcej. By przedłużać kwitnienie, wybieraj różne odmiany tej samej rośliny, które zakwitają w innym czasie.

Jak sadzić?

Ogólna zasada co do głębokości sadzenia cebul jest taka, że sadzimy je na trzykrotną głębokość wielkości cebuli. Ogólnie rośliny o dużych cebulach sadzi się głęboko, na 10-15 centymetrów w głąb ziemi, mniejsze rośliny na około 5-10 centymetrów. Jednak upewnij się co do indywidualnych wymagań roślin, zazwyczaj są one umieszczone na ich opakowaniu. I pamiętaj! Wkładaj cebulkę szpiczastą częścią – z której wyjdzie pęd – do góry, a półokrągłą, od korzenia, w dół.

0001

strona pochodzi z e-booka „Roślinne Porady od podstaw.”

Po posadzeniu czeka nas kilka miesięcy oczekiwania. Można jednak przyspieszyć zakwitanie, by ciszyć się kwiatami wcześniej. Posadzone do donic cebulki, przenieś z dworu do domu lub w cieplejsze, jasne miejsce (np. szklarni) w styczniu/lutym i tym samym wywołasz szybsze kwitnienie. Jest to tak zwane pędzenie cebulek.

Gdy rośliny zakwitną, nie potrzebują specjalnej pielęgnacji, warto je nadal ściółkować i podlewać w suche dni. Dużym kwiatom jak narcyze, tulipany czy hiacynty warto usuwać przekwitające kwiatostany, by wzmocnić roślinę. Po przekwitnięciu nie usuwamy zielonych liści, tylko czekamy, aż same zwiędną. Jeżeli sadzimy rośliny na trawniku, warto wybrać te kwitnące w lutym-marcu, tak by w kwietniu-maju przy pierwszym koszeniu trawnika, ich liście były już zżółkłe — wtedy możemy je kosić. Jeżeli pozwolimy wyschnąć roślinom, bez usuwania zielonych części, ich cebulki zmagazynują dużo siły, by zakwitnąć na następny rok, a do tego wiele z tych roślin rozsieje się samych. Rośliny, które warto wykopywać na lato i znów wsadzać do ziemi jesienią to tulipany, ponieważ pozostawione w ziemi mogą dziczeć, tracić na atrakcyjności czy po prostu zanikać.

Jesienią warto również posadzić w ogrodzie oczar, to drzewo, które zakwita już w styczniu. Nie zapomnij o wcześnie kwitnących magnoliach. Chociaż lilie, piwonie, irysy i czosnki ozdobne kwitną na początku lata, to jesień to właśnie czas by je posadzić. Nie zapomnij również o zwykłym czosnku, który potrzebuje okresu chłodu w gruncie, żeby zawiązał duże główki. Jesienią posadź również chrzan, krzewy i drzewa owocowe.

rośliny cebulowe (czas kwitnienia)

  • przebiśniegi (luty-marzec)
  • śnieżyce wiosenne (luty-marzec)
  • cebulice (marzec-kwiecień)
  • krokusy (marzec-kwiecień)
  • śnieżniki (marzec-kwiecień)
  • szafirki (kwiecień)
  • hiacynty (kwiecień)
  • żonkile (kwiecień-maj)
  • narcyze (kwiecień-maj)
  • śniadki (kwiecień-maj)
  • psizęby (kwiecień-maj)
  • puszkinie (kwiecień-maj)
  • szachownice (maj)
  • tulipany (maj-czerwiec)
  • lilie (czerwiec-sierpień)
  • czosnki ozdobne (czerwiec)
  • czosnek niedźwiedzi (kwiecień)
  • zimowity (wrzesień-październik)

wiosenne kwiaty z nasion, kłączy lub sadzonek (czas kwitnienia)

  • ciemierniki (styczeń-kwiecień)
  • pierwiosnki (marzec)
  • miodunki (marzec)
  • ziarnopłony (marzec)
  • przylaszczki (marzec-kwiecień)
  • sasanki (marzec-maj)
  • posłonki (kwiecień)
  • ranniki (kwiecień)
  • fiołki (kwiecień)
  • naparstnice (maj)
  • orliki (maj)
  • niezapominajki (maj)
  • piwonie (czerwiec)
  • zawilce/anemony (maj-czerwiec)
  • bratki (maj)
  • irysy (czerwiec)

Czego nie robić jesienią?

kosmos muszelkowy

Po pierwsze – nie grabimy liści! Grabić liście trzeba tylko z trawników (które powinny być jak najmniejsze), resztę spokojnie zostawiamy na rabatach. Rozkładające się liście to ściółka, która utrzymuje wodę w glebie, jak i wzbogaca ją. Resztki martwych roślin usuwamy dopiero na wiosnę. Zagrabionych liści nie wyrzucamy, a na pewno nie palimy. Można zrobić z nich wspaniałą ziemię kompostową czy kopiec, w którym przezimuje jeż lub biedronka czy złotook – wrogowie mszyc.

Nie kopiemy gleby! Tradycyjnie, na jesieni, wszyscy przekopują glebę – to niepotrzebne, a wręcz, niewskazane. Kopiąc glebę, niszczymy jej strukturę trzymającą wilgoć, demolujemy mikrokanaliki, którymi woda płynie prosto do korzeni roślin czy wybijamy mnóstwo mikro i makro żyjątek glebotwórczych. Zamiast kopać, ściółkujemy, tworzymy warstwy: dodajemy obornik, kompost, słomę, kartony, zrębki drewna i inne materiały. Dzięki temu budujemy żyzną, wilgotną i zdrową glebę.

Nie czyścimy ogrodu – to nie łazienka! Pozbawiony gałęzi, liści, patyków, martwej materii ogród jest martwy. Taki ogród nie oferuje schronienia, pożywienia dla ptaków czy mniejszych stworzeń, które nie zapadają w sen zimowy. Wszelkie uschnięte i pozostawione na rabatach kwiaty, to cenne źródło nasion czy domostwa na przezimowanie dla owadów.

Nie przestawaj sadzić! Kupujcie i wybierajcie sadzonki drzew czy krzewów z gołym korzeniem, które są tańsze i lepiej się przyjmują. Warto sadzić wiosenne kwiaty cebulowe jak szafirki, krokusy czy tulipany, które są bardzo ważne wiosna, gdy zapylacze mają mało pożywienia. A w warzywniku czas na sadzenie czosnku, cebuli zimowej, letnich rozsad porów i brokułów.

czosnek

IMG_3768

czosnek


zbieraj: szczypior, kwiaty i główki. By wyrosnąć, czosnek potrzebuje okresu chłodu. Dlatego sadzimy ząbki czosnku od jesieni do zimy (aż ziemia nie zamarznie) prosto do gruntuj. Jeżeli zapomnimy posadzić czosnek na zimę to wczesną wiosną, przed sadzeniem, wkładamy go na 5-7 dni do lodówki lub na parę godzin do zamrażarki. Gdy roślina zaczyna formować pędy kwiatostanowe (czerwiec/lipiec), zetnij je i zjedz – są przepyszne! Dzięki temu zabiegowi roślina skupi swoją energię na wytwarzaniu większej główki, zamiast produkować nasiona.  Wykopujemy go, gdy szczypior zżółknie, a następnie suszy na słońcu i zawiązuje w warkocze. Warto sadzić czosnek z pomidorami, ogórkami czy innymi warzywami, ponieważ jego zapach kamufluje inne rośliny przed głodnymi stworzeniami.

Czytaj dalej „czosnek”